Wat is er veranderd?
Schoner koken klinkt misschien als een huishoudelijke bijzaak, maar het maakt veel uit waarmee de pan dagelijks wordt verwarmd. Het aandeel mensen met toegang tot schonere kookbrandstoffen en technieken groeide wereldwijd van 64% in 2015 naar 74% in 2023. Dat staat in het gezamenlijke SDG 7-voortgangsrapport van 2025. Meer huishoudens hebben daardoor een alternatief voor vervuilende kookmethoden binnen bereik.
De WHO beschrijft hoe open vuur en inefficiënte toestellen op onder meer hout, houtskool en kerosine schadelijke luchtvervuiling binnenshuis veroorzaken. Schone energie en geschikte toestellen kunnen die blootstelling verminderen. De oplossingen verschillen per omgeving: het energierapport noemt bijvoorbeeld biogasinstallaties en lokale elektriciteitsnetten die elektrisch koken mogelijk maken. Er bestaat dus niet één universeel fornuis waarmee de hele wereld dezelfde overstap moet maken.
Het resultaat gaat over toegang. Of een huishouden een schonere methode vervolgens voortdurend kan gebruiken, hangt ook af van kosten, beschikbaarheid en de praktijk van het koken. De recente groei was beperkt en in 2023 bleven ongeveer 2,1 miljard mensen afhankelijk van vervuilende mogelijkheden. Toch is de langetermijnrichting positief. Juist omdat koken iedere dag terugkomt, kan een betere voorziening ook iedere dag verschil maken. Vooruitgang hoeft niet altijd verder weg te liggen dan de keuken.
Waarom dit hoop geeft
Een schonere kookmethode kan de blootstelling aan schadelijke luchtvervuiling thuis verminderen.
Goed om te weten
Toegang is niet hetzelfde als consequent gebruik. Wereldcijfers 2015–2023; regionale ontwikkelingen verschillen.
