Wat is er veranderd?
Op 17 januari 2026 kreeg de bescherming van het leven op de volle zee een nieuwe juridische basis. Het BBNJ-verdrag trad toen in werking, na de vaststelling in 2023 en voldoende ratificaties. Het gaat om zeegebieden buiten nationale rechtsmacht: juist daar is samenwerking nodig omdat geen land het alleen kan regelen.
De afspraken bestrijken vier grote onderwerpen. Landen kunnen samenwerken aan gebiedsgerichte bescherming, waaronder zeereservaten, en aan de beoordeling van milieugevolgen van activiteiten. Ook zijn er regels voor het delen van voordelen uit mariene genetische hulpbronnen en voor kennis, capaciteit en technologie. Beschermen gaat daardoor niet alleen over lijnen op een kaart, maar ook over onderzoek en mogelijkheden om mee te doen.
De mijlpaal is dat landen een gezamenlijk kader hebben dat juridisch van kracht is. Dat maakt niet de hele volle zee in één klap beschermd. Aanwijzingen, besluiten en uitvoering volgen daarna. Maar er is nu een route om zaken die jarenlang tussen grenzen vielen samen aan te pakken. Voor een oceaan zonder paspoortcontrole is dat een belangrijke bestuurlijke stap vooruit.
Waarom dit hoop geeft
Landen hebben een gedeeld juridisch kader voor natuur buiten hun eigen wateren.
Goed om te weten
Inwerkingtreding is bereikt; concrete gebiedsbescherming en uitvoering vragen aanvullende besluiten.
